۱۱ هزار تن محصول و یک حلقه مفقوده در زنجیره تولید
به گزارش آستانخبر؛ آستانهاشرفیه با تولید سالانه ۱۱ هزار تن بادامزمینی از ۲ هزار و ۵۰۷ هکتار اراضی کشاورزی، قطب اصلی تولید این محصول در گیلان است؛ ظرفیتی اقتصادی که با وجود خاک حاصلخیز و تجربه کشاورزان، برای عبور از چالش بیماریهای قارچی و افزایش بهرهوری، بیش از هر زمان دیگری به پشتیبانی پژوهشی و فناوریهای نوین نیاز دارد.
بادامزمینی در آستانهاشرفیه فقط یک محصول کشاورزی نیست؛ بخشی از هویت اقتصادی و معیشت هزاران خانوار این شهرستان است. حاصلخیزی خاک، شرایط اقلیمی مناسب و تجربه چندینساله کشاورزان، این منطقه را به کانون اصلی تولید بادامزمینی گیلان تبدیل کرده است؛ ظرفیتی که میتواند با افزایش بهرهوری و توسعه صنایع تبدیلی، ارزش اقتصادی بیشتری برای منطقه ایجاد کند.
سهم ۸۰ درصدی آستانه از تولید گیلان
بر اساس آمار اعلامی سازمان جهاد کشاورزی گیلان، در سال ۱۴۰۵ حدود ۳ هزار هکتار از اراضی استان زیر کشت بادامزمینی قرار گرفت و ۱۶ هزار و ۲۰۰ تن پیلهتر برداشت شد. از این میزان، سهم آستانهاشرفیه ۲ هزار و ۵۰۷ هکتار سطح زیر کشت و ۱۱ هزار تن تولید بوده است.
حسن امیرنژاد، مدیر جهاد کشاورزی آستانهاشرفیه، ارزش اقتصادی این محصول را یکهزار و ۸۷۰ میلیارد تومان اعلام کرده و گفته است ۳ هزار و ۲۰۰ نفر بهصورت مستقیم در تولید بادامزمینی شهرستان فعالیت دارند.
صالح محمدی، رئیس سازمان جهاد کشاورزی گیلان نیز از فعالیت حدود ۵ هزار خانوار در تولید بادامزمینی استان خبر داده و اعلام کرده است ۱۸ کارخانه صنعتی و ۲۰۰ کارگاه سنتی در حوزه فرآوری این محصول فعالیت میکنند؛ ضمن اینکه حدود ۸۵ درصد برداشت بادامزمینی گیلان بهصورت مکانیزه انجام میشود.
این آمارها نشان میدهد بادامزمینی ظرفیت مهمی برای اقتصاد کشاورزی گیلان است؛ اما حفظ این جایگاه به افزایش سطح کشت محدود نمیشود و ارتقای عملکرد در واحد سطح، کاهش هزینهها و توسعه فرآوری باید در اولویت قرار گیرد.
قطب تولید، نیازمند پشتوانه پژوهشی
با وجود تمرکز بخش عمده تولید بادامزمینی گیلان در آستانهاشرفیه، این شهرستان همچنان به تقویت زیرساختهای تحقیقاتی تخصصی و استقرار ظرفیت پژوهشی متناسب با جایگاه تولیدی خود نیاز دارد.
در حالی که کشاورزان با مسائل متعددی از جمله بیماریهای قارچی، هزینه نهادهها و ضرورت اصلاح روشهای کشت مواجهاند، دسترسی مستمر به پژوهشهای کاربردی، آزمایشهای خاک و خدمات تخصصی گیاهپزشکی میتواند نقش مهمی در افزایش بهرهوری داشته باشد.
محمود هوشیارفرد، عضو هیئت علمی و رئیس بخش تحقیقات گیاهپزشکی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گیلان، در یادداشتی درباره وضعیت بادامزمینی استان، به چالش بهرهوری پایین، ضعف مکانیزاسیون و مشکلات اقتصادی تولیدکنندگان اشاره کرده است.
از این منظر، ایجاد ایستگاه تحقیقاتی تخصصی بادامزمینی در آستانهاشرفیه، با توجه به تمرکز سطح زیر کشت و اهمیت اقتصادی محصول، مطالبهای قابل دفاع است؛ مرکزی که بتواند در زمینه اصلاح ارقام، تولید بذر مناسب، مدیریت بیماریها و انتقال یافتههای علمی به مزارع فعالیت کند.
بیماری قارچی؛ تهدیدی برای تولید
یکی از مشکلات جدی بادامکاران آستانهاشرفیه، بیماری قارچی ریشه است که به گفته نماینده مردم شهرستان در مجلس، موجب کاهش تولید شده و نگرانی کشاورزان را به دنبال داشته است.
رحمت حیدرینژاد، فرماندار آستانهاشرفیه نیز با اشاره به اهمیت بادامزمینی در اقتصاد منطقه، بر ضرورت استفاده از راهکارهای علمی برای مقابله با بیماریهای این محصول تأکید کرده است.
کارشناسان کشاورزی معتقدند مدیریت بیماریهای قارچی باید بر پایه شناسایی عامل بیماری، بررسی شرایط خاک، تناوب زراعی، استفاده از ارقام مقاوم و روشهای کنترل زیستی دنبال شود؛ رویکردی که میتواند وابستگی به روشهای مقطعی و پرهزینه را کاهش دهد.
پرتودهی؛ فناوری در انتظار اقدام دستگاههای مسئول
در کنار روشهای متعارف مقابله با بیماریها، استفاده از فناوری پرتودهی نیز برای بررسی و مقابله با مشکل قارچی بادامزمینی آستانه مطرح شده است.
ابراهیم نجفی، نماینده مردم آستانهاشرفیه و بندر کیاشهر در مجلس شورای اسلامی، با اشاره به جلسات برگزارشده با سازمان انرژی اتمی گفت کارشناسان این سازمان نزدیک به یک ماه در شهرستان مستقر شدند و پرتودهی را بهعنوان راهکار پیشنهادی برای مقابله با بیماری مطرح کردند.
وی با تأکید بر ضرورت ورود وزارت جهاد کشاورزی افزود: عملیاتی شدن این طرح بر عهده وزارت جهاد کشاورزی است و سازمان جهاد کشاورزی استان و شهرستان باید برای اجرای آن پیشقدم شوند؛ ضمن اینکه سازمان انرژی اتمی آمادگی فعالیت در این زمینه را دارد.
به گفته نجفی، استفاده از سالنهای موجود در منطقه پرکاپشت یاورزاده نیز برای آغاز فعالیت پیشنهاد شده است.
البته اجرای این طرح نیازمند بررسی علمی دقیق نوع بیماری، عامل قارچی و شیوه کاربرد پرتودهی است؛ چراکه کنترل قارچهای محصول پس از برداشت با درمان بیماری قارچی ریشه در مزرعه یکسان نیست و اثربخشی روش پیشنهادی باید در آزمایشهای تخصصی تأیید شود.
ضرورت تکمیل زنجیره ارزش
وجود ۱۸ کارخانه صنعتی و ۲۰۰ کارگاه سنتی فرآوری بادامزمینی در گیلان، ظرفیت مناسبی برای توسعه صنایع تبدیلی ایجاد کرده است. تولید کره بادامزمینی، روغن، محصولات بستهبندیشده و فرآوردههای غذایی میتواند ارزش افزوده بیشتری برای تولیدکنندگان منطقه به همراه داشته باشد.
در کنار توسعه فرآوری، مکانیزاسیون، اصلاح الگوی مصرف نهادهها، تولید بذر باکیفیت و حمایت از کشاورزان برای دسترسی به بازارهای فروش نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
بادامزمینی آستانهاشرفیه با تکیه بر خاک حاصلخیز، تجربه کشاورزان و جایگاه ممتاز تولیدی، ظرفیت تبدیل شدن به قطب علمی و اقتصادی این محصول را دارد؛ اما تحقق این هدف به برنامهای منسجم از سوی وزارت جهاد کشاورزی، سازمان جهاد کشاورزی گیلان، سازمان انرژی اتمی و مراکز تحقیقاتی نیازمند است.
اکنون مطالبه اصلی، استقرار پشتوانه پژوهشی در کنار قطب تولید، تعیین تکلیف طرح پرتودهی و مقابله علمی با بیماریهای قارچی است؛ چراکه حفظ جایگاه بادامزمینی آستانه تنها با افزایش تولید محقق نمیشود، بلکه آینده این محصول در گرو افزایش بهرهوری و پیوند دانش، فناوری و کشاورزی است.
انتهای خبر/۴۲۰۰