برنج در دوراهی «امنیت غذایی» و «حمایت از کشاورز»
به گزارش آستانخبر؛ برنج برای شمال کشور تنها یک محصول کشاورزی نیست؛ محصولی راهبردی است که با معیشت هزاران خانوار، اقتصاد روستاها و هویت کشاورزی گیلان و مازندران پیوند خورده است.
هر سال شالیکاران ماهها پیش از آغاز برداشت، با صرف هزینههای سنگین برای آمادهسازی زمین، تأمین نهادهها و دستمزد کارگران، چشمانتظار فروش محصول خود هستند.
امسال اما در آستانه برداشت برنج، خبر آزادسازی واردات برنج از سوی دولت، فضای جدیدی را در بازار ایجاد کرده است؛ تصمیمی که موافقان آن را اقدامی برای حفظ ثبات بازار و تأمین ذخایر استراتژیک کشور میدانند و برخی تولیدکنندگان آن را عاملی برای افزایش نگرانی درباره قیمت و فروش محصول داخلی عنوان میکنند.
واردات در شرایط جنگ اقتصادی؛ ضرورت تأمین ذخایر
در شرایطی که کشور با فشارهای اقتصادی، تحریمها و تهدیدهای خارجی مواجه است، موضوع امنیت غذایی اهمیت دوچندانی پیدا میکند.
حفظ ذخایر کالاهای اساسی از جمله برنج، یکی از ابزارهای مدیریت بحران و جلوگیری از ایجاد کمبود در بازار محسوب میشود.
با توجه به تلاش آمریکا و رژیم صهیونیستی برای افزایش فشارهای اقتصادی علیه ایران، تأمین بهموقع کالاهای اساسی و جلوگیری از ایجاد التهاب در بازار، موضوعی است که نمیتوان از کنار آن بهسادگی عبور کرد.
از این منظر، واردات برنج میتواند نقش پشتیبان را برای بازار داخلی ایفا کند تا در صورت کاهش تولید، اختلال در زنجیره تأمین یا افزایش تقاضا، نیاز مصرفکنندگان تأمین شود.
اما در کنار این ضرورت، یک پرسش مهم نیز مطرح است؛ اینکه این واردات چگونه و در چه زمانی انجام شود تا به تولید داخلی آسیب نزند؟
نگرانی شالیکاران از ورود برنج خارجی در فصل برداشت
شالیکاران شمالی معتقدند زمانبندی واردات اهمیت زیادی دارد. آنان نگران هستند که ورود برنج خارجی همزمان با فصل برداشت، قدرت چانهزنی کشاورزان را کاهش دهد و زمینه افت قیمت خرید محصول داخلی را فراهم کند.
برنجهای کیفی ایرانی مانند هاشمی، علیکاظمی، صدری و طارم به دلیل عطر، کیفیت پخت و استقبال مصرفکنندگان جایگاه ویژهای در بازار دارند، اما هزینه تولید آنها در سالهای اخیر افزایش یافته است.
کشاورز برای تولید یک محصول باکیفیت، هزینههای مختلفی از آمادهسازی شالیزار گرفته تا خرید کود، سم، بذر، خدمات مکانیزاسیون و دستمزد کارگر پرداخت میکند؛ بنابراین کاهش قیمت فروش میتواند سودآوری تولید را تحت تأثیر قرار دهد.
نگرانی اصلی این است که برخی واسطهها با استناد به وجود برنج وارداتی، قیمت خرید از کشاورز را کاهش دهند و شالیکار مجبور شود محصول خود را پایینتر از ارزش واقعی عرضه کند.
امنیت غذایی بدون حمایت از تولید پایدار نیست
امنیت غذایی تنها به معنای پر بودن بازار از کالا نیست؛ بلکه حفظ توان تولید داخلی نیز بخش مهمی از این مفهوم را تشکیل میدهد.
کشوری که تولید داخلی محصولات اساسی خود را حفظ کند، در شرایط بحرانی و محدودیتهای خارجی، آسیبپذیری کمتری خواهد داشت و به همین دلیل، حمایت از کشاورزان شمالی و حفظ شالیزارها، بخشی از راهبرد بلندمدت امنیت غذایی کشور محسوب میشود.
کاهش انگیزه کشاورزان برای ادامه کشت میتواند در سالهای آینده وابستگی به واردات را افزایش دهد؛ موضوعی که در شرایط تحریم و محدودیتهای تجاری، یک چالش مهم خواهد بود.
چه باید کرد؟
به نظر میرسد راهحل، تقابل میان واردات و تولید داخلی نیست، بلکه ایجاد تعادل میان این دو بخش است.
واردات در شرایط خاص اقتصادی میتواند برای تنظیم بازار و حفظ ذخایر ضروری باشد، اما باید همراه با سیاستهای حمایتی از تولیدکنندگان داخلی انجام شود.
خرید تضمینی، کاهش هزینههای تولید، نظارت بر فعالیت واسطهها، حمایت از شالیکوبیها و ایجاد مسیرهای فروش مستقیم میتواند بخشی از دغدغههای کشاورزان را کاهش دهد.
همچنین مدیریت زمان واردات بهگونهای که با اوج عرضه محصول داخلی همزمان نشود، میتواند از وارد شدن شوک قیمتی به بازار برنج ایرانی جلوگیری کند.
برنج امروز در یک دوراهی مهم قرار گرفته است؛ از یک سو ضرورت تأمین ذخایر و حفظ امنیت غذایی در شرایط فشارهای اقتصادی و از سوی دیگر، ضرورت حمایت از شالیکاری که با زحمت و هزینه، محصول ایرانی را تولید میکند و تصمیم درست، تصمیمی است که هم سفره مردم را ببیند و هم دسترنج کشاورز شمالی را حفظ کند.
انتهای خبر/۴۲۰۰