آغاز عملیات لایروبی در سایه بحران زیست‌محیطی دریای کاسپین

به گزارش آستانخبر به نقل از تپور؛ همزمان با کاهش تراز آب دریای خزر و افزایش انباشت رسوبات و آلاینده‌ها در تالاب انزلی، مقام‌های قضایی و محیط زیستی ایران هشدار می‌دهند که این زیست‌بوم بین‌المللی با بحرانی بی‌سابقه روبرو است؛ بحرانی که امنیت اقتصادی، اکولوژیکی و اجتماعی استان گیلان را تهدید می‌کند.

روز گذشته، اکبر سبحانی، دادستان بندرانزلی، دستور فوری لایروبی بخشی از محدوده آبی تالاب انزلی در جنب پل قدیم غازیان را صادر کرد. این تصمیم پس از آن اتخاذ شد که تردد کشتی‌های تجاری در این مسیر به دلیل انباشت سنگین رسوبات با اختلال مواجه شده و نگرانی‌هایی درباره ایمنی کشتیرانی و فعالیت‌های اقتصادی منطقه ایجاد شده بود.

سبحانی هشدار داد: «عدم اقدام به‌موقع در لایروبی آبراهه‌ها می‌تواند پیامدهای اقتصادی و اجتماعی جدی به همراه داشته باشد.»

به گفته مقام‌ها، این لایروبی با استفاده از تجهیزات سنگین اداره‌کل بنادر و دریانوردی گیلان در حال اجراست و به زودی بیل مکانیکی شناور نیز برای افزایش سرعت عملیات وارد میدان خواهد شد.

زیست‌بوم جهانی که در حال مرگ است

تالاب بین‌المللی انزلی، با ثبت جهانی در کنوانسیون رامسر از سال ۱۹۷۵، یکی از باارزش‌ترین تالاب‌های ساحلی جهان محسوب می‌شود و زیستگاه صدها گونه پرنده، ماهی، دوزیست و گیاهان آبی است. اما امروز، این تالاب بیش از همیشه در معرض مرگ تدریجی قرار دارد.

کارشناسان می‌گویند تهدیدهای متعددی از جمله ورود فاضلاب‌های شهری، صنعتی و بیمارستانی، پساب‌های کشاورزی آلوده به سموم شیمیایی، رشد افسارگسیخته گیاهان مهاجم مانند آزولا و سنبل آبی، تصرف اراضی و آتش‌زدن نیزارها باعث شده عمق تالاب به شکل خطرناکی کاهش یابد.

در کنار این، کاهش سطح آب دریای خزر به دلیل تغییرات اقلیمی و بهره‌برداری بی‌رویه از منابع رودخانه‌ای ورودی به حوضه خزر، منجر به کاهش تغذیه آبی تالاب انزلی شده و این اکوسیستم را با کم‌آبی ساختاری روبرو کرده است.

مرگ آرام یک شریان حیاتی

تحلیلگران محیط زیست هشدار می‌دهند که فقدان اقدام‌های مؤثر و هماهنگ در مدیریت جامع پسماند، کنترل ورود آلاینده‌ها و احیای تالاب‌ها، در آینده نزدیک می‌تواند به مرگ کامل اکوسیستم انزلی و پیامدهای جبران‌ناپذیر برای اقتصاد محلی منجر شود. از جمله این پیامدها، کاهش شدید درآمدهای ناشی از گردشگری و صیادی، نابودی اشتغال سنتی، و افزایش مهاجرت‌های اقلیمی خواهد بود.

«ما به یک برنامه عملیاتی فراتر از لایروبی نیاز داریم. مسئله، تنها رسوبات نیست، بلکه توسعه ناپایدار، نبود تصفیه‌خانه‌های مؤثر، و غفلت از هشدارهای زیست‌محیطی است که تالاب انزلی را به اینجا رسانده است.» این را یکی از کارشناسان محلی در گفت‌وگو با خبرنگار ما بیان کرد.

آیا دیر نشده است؟

با وجود اقدام اخیر دادستانی و شروع عملیات لایروبی، فعالان محیط زیست هشدار می‌دهند که اگر ساختار قانونی حفاظت از تالاب‌ها تقویت نشود، روند نابودی سرعت بیشتری خواهد گرفت. «تالاب‌ها بدون آب، بدون حریم، و بدون حفاظت، فقط نامی از گذشته‌اند.»

برای نجات تالاب انزلی، صرفاً لایروبی کافی نیست؛ بلکه باید ورود هرگونه پساب متوقف، توسعه شهری کنترل، کشاورزی پایدار پیاده‌سازی و مشارکت اجتماعی برای حفاظت از محیط زیست به رسمیت شناخته شود.

انتهای خبر/۴۲۰۰